Panterler kedi ailesinin kaplan, aslan ve jaguar ile beraber “büyük kediler” grubunu oluşturan 4 üyesinden biridir.
Panthera Pardus Tulliana, yani Anadolu Parsı veya Anadolu Panteri ise on binlerce yıldır Anadolu’yu vatan edinmiş bir panter türü. Dahası sadece burayı vatan edinmiş değil, Anadolu’da evrimleşerek bir tür haline gelmiş sadece ve sadece Anadolu’ya özgü bir tür. Çumra Ovası’ndaki 9000 yıllık Çatalhöyük evlerinin duvarlarında resimleri bulunan, bereketi simgeleyen şişman kadın heykelciğinin kollarının altında duran, yani on binlerce yıldır Anadolu’nun kendine özgü büyük kedisi.
Yetişkin bir Anadolu Panteri 200-250 cm. uzunluğa ve 70 kg. ağırlığa ulaşabilir. Toynaklı vahşi hayvanlar, geyik ve yaban domuzları ile beslenirlerdi. Avlanma kaynaklarının azlığı ve ortamlarının yok olması sebebi ile insanla gittikçe daha fazla karşılaştılar ve bu da soylarının tükenmesine yol açtı. Yaklaşık 20 senelik doğal yaşamlarını Ege Bölgesi’nde Toros Dağları’nda ve Köroğlu dağlarınnda sürdürmeye çalışırlardı.
Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde ise boyutları daha küçük olan İran Parsı (Panthera pardus saxicolor) yaşardı. Sonuncusu Şubat 1970’te Hakkari / Uludere’de Şehit Şen tarafından vuruluncaya kadar Anadolu’da kaplan da (Panthera tigris virigata) yaşardı. Prof. Dr. Turhan Baytop’un araştırması ve bulguları, Nihat Turan’ın “Türkiye’nin Memelileri” kitabında da yer almış; bu son Hazer Kaplanı’nımızın kuyruğunun Irak’lı bir aşiret reisine kamçı olarak kullanılması için satıldığı belirtilmişti. Şu anda son kaplanımızın postu kuyruksuz olarak Ali Üstay Kolleksiyonu’nda bulunmaktadır.
Hitit Kabartmaları’nda bile yer alan Anadolu’daki aslanların sonuncusu ise 1890’da vurulmuştu. Aslanımız gibi “çita”mıza da Anadolu’nun 20. yüzyılını göstermemiştik.
Yirminci yüzyıl boyunca pek çok Anadolu Panteri avcılar tarafından kaplan kapanlarına düşürülerek ya da domuz avında kullanılan şevrotinlerle (dokuz bilya/buck-shot) acımasızca öldürülüp, avcıların omuzlarında, fotoğraf makinalarına verilen pozlarda yer almışlardı.
Zaten 5 Mayıs 1937′de çıkan Kara Avcılığı Kanunu’nda leoparlar her vakit avlanılabilen “zararlı memeliler” arasında yer almaktaydı. Uludere’de öldürülen son kaplanımız da bu zararlı memeliler kapsamındaydı.
Daha sonra, kalan bir avuç Anadolu Panteri;
12.02.1967’de Ali Çalayır tarafından Bolu / Seben İlçesi’nde vurularak,
Ocak 1969’da Hatay / Samandağ’da eşeğini parçaladığı bir köylünün, eşek leşinin üzerine döktüğü zirai ilaçla zehirlenerek,
1970’te Kars / Karakale Köyü’nde vurularak öldürülmüş,
son olarak da 1972’de Ağrı Dağı’nda ve Eskişehir Çatacık’ta (Mihalıççık) görülmüştü.
Ve işte bu büyük kedinin en sonuncusunu da 17 Ocak 1974′te öldürüp rahatladık.
İşte Benekli bu son Anadolu Parsı. Yalnız ve zor hayatı bir sürek avı sonunda bir Ocak günü onu kovalayan köylülerden birinin çiftesinin ucunda sona erer. Bir tür daha insan tarafından yeryüzünden silinir.
Benekli’nin Hikayesi Mehmet Ertüzün ve Yalçın Ergir’in ortak çalışmasının ürünü bir öykü. Gerçek bir yok ediş hikayesi. Benekli adı verilen türünün son örneği Anadolu’nun kendine özgü bu büyük kedisinin hikayesi. Power point Sunumu’nu indirin (1.5 MB) veya web sitesinden takip edin.
Diğer:
Merhabalar.ben beypazarı kozağaç köyü nüfusuna kayıtlıyım.çocukluğum kozağaçta geçti diyebilirim.ben bu anadolu panterinin hikayesini ilk duyduğumda 7-8 yaşlarında bir çocuktum.ve köyde her dışarı çıktığıma korkardım.yaşım ilerledikçe heyecen duymaya başlamıştım ancak televizyonda yada hayvanat bahçelerinde görebildiğimiz büyük kedilerin bizim topraklardada yaşadığını bilmek hyecen verici bir olaydı.şimdi yaz aylarında ara sıra köye giderken hep gözüm yol kenarlarında çam ağaçlarının ardında bir panter görebilirmiyim diye acaba.umarım onlardan hayatta kalan bir kaçtane kalmıştır ve avcılar bulmadan doğayı seven sizin gibi insanlar ulaşır ve koruma altına alır.tabi bende görebilirsem yine buradan size yazarım.
panterler özel hayvanlardır
kardeşim 2000 senesinde hakkari çukurca dağ komando tugayında askerliğini yaparken panterin termal kamera ile 2 kez göründügünü söylemişti
Yaşayan varsa bile, avcılar onu katletmek için sıraya gireceklerdir. Bu dandik ülkede tamamen kendi kendine yürüyen doğal hayatı bile koruyamayız biz..
Bu özel hayvanın soyunu kurutanlara yazıklar olsun, inşallah kendi soylarıda kurur.
Avcılık bütünüyle yasaklanmalı aksi taktirde acvıları kontrol edip yaptırım uygulamak çok zorlaşıyor. Çünkü adam tüfekle görüldüğünde hayır her vakit avlanabilen hayvanların peşindeyim deyip işin içinden sıyrılabiliyor.
sen soyları kurusun bu hyvanların soyunu tuketenler dıosun ama sen oku arastır ondan sonra bedduanı etersın adam ozellıkle not dusmus bıras arastırırsan eger onun panter oldunu bılsek soyunun tukenıp tukenmemesı onemlı degıl pesınden gıtmezdık demıs .. zaten bu ınsanlar kaldımı sence su gune onlar ne oldunu bılmıolardı bıle ..hep vurduktan sonra oturup sewmeye basladıı.. sen once bılgı edın sonra soyuna laf etersın adamın .. bılıp bılmeden onun bunun gunahına gırmee calısma emınım kı sen de kım bılır ne avlamıssındır su gune kadar ….okuda konus…..
onlar güzel hayvanlar
yazıklar olsun güzelim hayvanları telef etmişler…
gerçekten yazık. insanları bukadar zalim yapan cahilliktir. bir türün yok olmasının sonuçlarını bilselerdi belkide bugün bir kaç tür yaşıyor olurdu.insan oğlu zaten doğayı katlediyor okumusuda, okumamısıda. bir türü yok etmek çok ağır; istiyerek vede bilerek yok etmek ise çok acımasızca bir olay.