Sinan’ın Yeri

Bundan tam 50 yıl önce bugün, Laika adında bir köpek dünyadan çıkıp yörüngeye giren ilk canlı oldu. Asıl adı Kudryavka” (Küçük Kıvırcık) olan Laika bir sokak köpeği idi. Sokaklardan alınarak Ruslar’ın uzay programına sokuldu ve en sonunda 3 Kasım 1945 Rus uzay aracı Sputnik 2 ile uzaya doğru dönüşü olmayan bir yola çıktı.

Laika’nın geri dönmesi zaten planlanmamıştı. Uzay yarışında Amerika’yı geçmeyi kafasına koyan Ruslar’ın acele ile inşa ettiği bir çamaşır makinesinden daha büyük olmayan Sputnik 2 sadece atmosferin dışına çıkmak amacı ile yapılmıştı.

Fırlatılıştan kısa bir süre sonra Laika’nın sinyalleri kesildi. Ruslar Laika’nın kalkıştan kısa bir süre sonra ölmüş olduğunu ise geçtiğimiz yıllarda açıkladılar (daha fazla hayatta kaldığı sanılıyordu). Tıbbi kayıt cihazlarına göre kalkıştan kısa bir süre kapsül saatte 28.000 km gibi bir sürate ulaştığında Laika’nın kalp atışları -muhtemelen aşırı ısınma, korku ve stres yüzünden- normalin üç katına ulaşmıştı. 5-7 saat sonra Laika’nın hayatta olduğunu belirten sinyaller kesilmişti.

Kısa Kısa:

• Laika’nın asıl adı “küçük kıvırcık” anlamına gelen Kudryavka idi. Laika, onun türündeki köpeklerin tür adı id. Amerika gazeteler ona muttnik (mutt: kırma, nik: sputnik’e ithafen)
• Rusların uzay programına seçilen bütün köpekler, kırma sokak köpekleri idi.
• Sadece dişi köpekler tercih edildi. Çünkü çiş yapmak için ayağa kalkmaları gerekmiyordu.
• Araştırmalar için köpekler seçilmişti çünkü bilimadamlarına göre köpekler hareketsizliğe diğer hayvanlara göre daha fazla tolerans gösterebiliyorlardı. Eğitim süresince 15-20 gün boyunca küçük kutulara konuldular.
• 1945 – 1966 arasında Ruslar Laika’dan sonra uzaya 13 köpek yolladılar.
• Uzaya giden ilk insan Vostok 1 ile Yuri Gagarin (12 Nisan 1961) oldu. İlk kadın ise Valentina Tereshkova (16 Haziran 1963). Uzaya çıkan ilk dişi ise hala Laika.
• Laika’nın sadece 10 günlük hava ve yiyecek-içeceğe sahip olduğu ve uzay aracının geri dönmeyeceği kalkıştan hemen sonrasına kadar gizli tutuldu. Halk büyük öfkeye kapılmıştı. Ama bugün bile hayvanlar üzerindeki testler ve konuyla ilgili tartışmalar devam ediyor. Zamanın uzay programında çalışan bilimadamları Laika’nın ölümünden köpeğin ölmesini haklı çıkartabilecek kadar şey öğrenmediklerini itiraf ettiler.

Laika’nın 508 kilogramlık kapsülü yanarak atmosfere girmeden önce yörüngede 162 gün kaldı ve Dünya’nın etrafında 2570 tur attı. En sonunda 14 Nisan 1958′de gecede kayan minicik bir yıldız olarak yokoldu.